Το Πρόγραμμα «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» 2021–2027 ενεργοποιεί τέσσερις παράλληλες δράσεις για την ενίσχυση παραγωγικών επενδύσεων στις περιοχές που επηρεάζονται από την απολιγνιτοποίηση. Οι δράσεις απευθύνονται σε υφιστάμενες, νέες και υπό σύσταση μικρομεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις που σχεδιάζουν επενδύσεις στη Δυτική Μακεδονία και στις επιλέξιμες περιοχές της Μεγαλόπολης. Οι επενδύσεις που ενισχύονται στοχεύουν στη δημιουργία νέων παραγωγικών μονάδων, στην επέκταση και αναβάθμιση υφιστάμενων εγκαταστάσεων, στη διαφοροποίηση της παραγωγής, στον τεχνολογικό και ψηφιακό εκσυγχρονισμό, στην αξιοποίηση σύγχρονων και καθαρών τεχνολογιών και στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Στόχος είναι να δοθεί στις περιοχές εφαρμογής η δυνατότητα να αντιμετωπίσουν τις κοινωνικές, εργασιακές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις της ενεργειακής μετάβασης και να ενισχυθεί η πορεία τους προς μια κλιματικά ουδέτερη, βιώσιμη και περισσότερο διαφοροποιημένη οικονομία.

Η συνολική δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 140.000.000 ευρώ, εκ των οποίων 80.000.000 ευρώ αφορούν τις δύο δράσεις για ΜΜΕ και 60.000.000 ευρώ τις δύο δράσεις για μεγάλες επιχειρήσεις.

Η επιλογή της κατάλληλης δράσης εξαρτάται από δύο στοιχεία: το μέγεθος της επιχείρησης και το στάδιο λειτουργίας της.

Οι τέσσερις δράσεις διακρίνονται σε:

• υφιστάμενες ΜΜΕ,
• νέες και υπό σύσταση ΜΜΕ,
• υφιστάμενες μεγάλες επιχειρήσεις,
• νέες και υπό σύσταση μεγάλες επιχειρήσεις.

Ως υφιστάμενες θεωρούνται οι επιχειρήσεις που, κατά την ημερομηνία έκδοσης της Πρόσκλησης, διαθέτουν τουλάχιστον μία πλήρη κλεισμένη διαχειριστική χρήση και έχουν ημερομηνία έναρξης πριν από την 1η Ιανουαρίου 2025.

Ως νέες θεωρούνται οι επιχειρήσεις που δεν έχουν ακόμη κλείσει πλήρη διαχειριστική χρήση και έχουν ημερομηνία έναρξης μεταγενέστερη της 1ης Ιανουαρίου 2025.

Ως υπό σύσταση θεωρούνται οι επιχειρήσεις που θα συσταθούν μετά την ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης.

Μετά τον προσδιορισμό του σταδίου λειτουργίας, εξετάζεται αν η επιχείρηση κατατάσσεται ως ΜΜΕ ή ως μεγάλη επιχείρηση, βάσει του αριθμού εργαζομένων, του κύκλου εργασιών, του ισολογισμού και των τυχόν συνδεδεμένων ή συνεργαζόμενων επιχειρήσεων.

Προϋπολογισμός Επενδυτικών Σχεδίων

Για τις ΜΜΕ, Ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός κάθε επενδυτικού σχεδίου κυμαίνεται από 300.000 € έως 12.000.000 €.

Για τις Μεγάλες επιχειρήσεις ο επιχορηγούμενος προϋπολογισμός κάθε επενδυτικού σχεδίου δεν μπορεί να είναι μικρότερος από 5.000.000 ευρώ ούτε μεγαλύτερος από 40.000.000 ευρώ.

Επενδυτικό σχέδιο με επιχορηγούμενο προϋπολογισμό μικρότερο του κατώτερου ορίου κρίνεται μη επιλέξιμο εξ αρχής και δεν μπορεί καν να υποβληθεί στο σύστημα. Αν ο συνολικός προϋπολογισμός του σχεδίου υπερβαίνει τον επιχορηγούμενο, το υπερβάλλον ποσό καλύπτεται εξ ολοκλήρου από την επιχείρηση ως ιδιωτική συμμετοχή. Όλα τα ποσά αφορούν καθαρή αξία, χωρίς ΦΠΑ.

Ποσοστό Ενίσχυσης

1. Μεγάλες Επιχειρήσεις

Το βασικό ποσοστό επιχορήγησης για τις επενδυτικές δαπάνες σε ενσώματα και άυλα στοιχεία ενεργητικούανέρχεται σε 50%. Για ορισμένες κατηγορίες ισχύουν διαφορετικά ποσοστά: για την αγορά κτιρίου το ποσοστό είναι έως 30%, για τις επενδυτικές δαπάνες σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έως 45%,. Σε κάθε περίπτωση, η ένταση της ενίσχυσης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα ανώτατα όρια του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων που ισχύει για την περιοχή.

• Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις

Το βασικό ποσοστό επιχορήγησης για τις επενδυτικές δαπάνες σε ενσώματα και άυλα στοιχεία ενεργητικού ανέρχεται σε 70% για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις και 60% για τις μεσαίες. Ορισμένες κατηγορίες δαπανών ενισχύονται με διαφορετικά, συνήθως χαμηλότερα ποσοστά, ανάλογα με το άρθρο του Κανονισμού που εφαρμόζεται: οι συμβουλευτικές υπηρεσίες και η συμμετοχή σε εμπορικές εκθέσεις ενισχύονται κατά 50%, οι δαπάνες για παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές κατά 65% ή 55% (και 50% ή 40% για τις λοιπές σχετικές δαπάνες), ενώ η αγορά κτιρίου ενισχύεται με χαμηλότερη ένταση.

Επιλέξιμες Δαπάνες

Οι τέσσερις δράσεις καλύπτουν επενδύσεις σε ενσώματα και άυλα στοιχεία ενεργητικού, στην παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και στην απασχόληση εργαζομένων με αναπηρία. Στις δράσεις που αφορούν ΜΜΕ προβλέπονται επιπλέον επιλέξιμες δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες και συμμετοχή σε εμπορικές εκθέσεις.

Στις βασικές επιλέξιμες κατηγορίες περιλαμβάνονται κτίρια, εγκαταστάσεις και διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου, αγορά κτιρίου, παραγωγικός και μηχανολογικός εξοπλισμός, λοιπός εξοπλισμός της επιχείρησης, λογισμικό και άδειες χρήσης, ηλεκτρικά και λοιπά επιλέξιμα μεταφορικά μέσα φιλικά προς το περιβάλλον, πιστοποιήσεις προϊόντων, υπηρεσιών και διαδικασιών, διπλώματα ευρεσιτεχνίας, δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας και μεταφορά τεχνογνωσίας. Επιλέξιμες είναι επίσης οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αντλίες θερμότητας και συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας για ιδιοκατανάλωση, καθώς και το μισθολογικό κόστος εργαζομένων με αναπηρία.

Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορούν ακόμη να χρηματοδοτηθούν συμβουλευτική υποστήριξη, τεχνικές μελέτες, σχεδιασμός συσκευασίας, ετικέτας ή εταιρικής ταυτότητας και συμμετοχή σε εμπορικές εκθέσεις.

Στις δύο δράσεις των ΜΜΕ, ο παραγωγικός και μηχανολογικός εξοπλισμός πρέπει να καλύπτει τουλάχιστον το 30% του επιχορηγούμενου προϋπολογισμού. Τα ηλεκτρικά μεταφορικά μέσα μπορούν να φτάσουν έως το 10%, με ανώτατο συνολικό ποσό 300.000 ευρώ και έως 100.000 ευρώ ανά όχημα. Οι δαπάνες για ΑΠΕ, αντλίες θερμότητας και λοιπές επενδύσεις του άρθρου 41 μπορούν αθροιστικά να φτάσουν έως το 25% και έως 500.000 ευρώ, ενώ ο λοιπός εξοπλισμός επιχείρησης έως το 5% και έως 250.000 ευρώ. Οι κτιριακές δαπάνες μπορούν να ανέλθουν έως το 70% και η αγορά κτιρίου έως το 20%. Το λογισμικό και οι άδειες χρήσης μπορούν να καλύψουν έως το 15% και έως 500.000 ευρώ.

Στις δύο δράσεις των μεγάλων επιχειρήσεων, ο παραγωγικός και μηχανολογικός εξοπλισμός πρέπει να καλύπτει τουλάχιστον το 15% του επιχορηγούμενου προϋπολογισμού. Ο ψηφιακός εξοπλισμός γραφείου μπορεί να ανέλθει έως το 5%, ο λοιπός εξοπλισμός έως το 2% και τα ηλεκτρικά μεταφορικά μέσα έως το 10%, με ανώτατο ποσό 100.000 ευρώ ανά όχημα. Οι δαπάνες ΑΠΕ και οι λοιπές συναφείς δαπάνες του άρθρου 41 μπορούν αθροιστικά να φτάσουν έως το 20%. Το λογισμικό και οι άδειες χρήσης μπορούν να καλύψουν έως το 25%. Στις ίδιες προσκλήσεις προβλέπονται επίσης ανώτατα όρια έως 45% για κτίρια, εγκαταστάσεις και περιβάλλοντα χώρο και έως 20% για αγορά κτιρίου.

Διαδικασία Υποβολής

Οι αιτήσεις υποβάλλονται υποχρεωτικά ηλεκτρονικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ, app.opske.gr), από τις 15/07/2026 έως τις 30/09/2026. Η αξιολόγηση είναι συγκριτική: οι αιτήσεις βαθμολογούνται και κατατάσσονται, και εντάσσονται όσες συγκεντρώνουν την υψηλότερη βαθμολογία μέχρι εξάντλησης του προϋπολογισμού, εφόσον υπερβαίνουν την ελάχιστη βαθμολογική βάση. Η μέγιστη διάρκεια ολοκλήρωσης του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου είναι 30 μήνες από την κοινοποίηση της οριστικής έγκρισης.

Ιδιαίτερη προσοχή στην έναρξη επιλεξιμότητας των δαπανών: ως τέτοια ορίζεται η ημερομηνία της ηλεκτρονικής υποβολής της αίτησης. Καμία δαπάνη, παραγγελία ή σύμβαση που γίνεται πριν από την υποβολή δεν είναι επιλέξιμη — και μάλιστα, αν διαπιστωθεί έναρξη εργασιών του σχεδίου πριν την υποβολή, το σύνολο του επενδυτικού σχεδίου καθίσταται μη επιλέξιμο. Επομένως δεν πρέπει να προηγηθεί καμία ενέργεια υλοποίησης (παραγγελία εξοπλισμού, προκαταβολή, υπογραφή σύμβασης) πριν την ηλεκτρονική υποβολή.

Βασικές Προϋποθέσεις & Υποχρεώσεις

Κάθε επιχείρηση (ΑΦΜ) μπορεί να υποβάλει μία και μοναδική αίτηση. Το σχέδιο πρέπει να πληροί τον χαρακτήρα κινήτρου (να μην έχει ξεκινήσει πριν την υποβολή) και να συνιστά αρχική επένδυση, δηλαδή δημιουργία νέας μονάδας, επέκταση δυναμικότητας ή διαφοροποίηση της παραγωγής. Μετά την ολοκλήρωση, οι δικαιούχοι διατηρούν συγκεκριμένες υποχρεώσεις (μη μεταβίβαση ή εκμίσθωση των ενισχυθέντων παγίων, τήρηση στοιχείων, αποδοχή ελέγχων) για τρία έτη μετά την τελική πληρωμή. Το επενδυτικό σχέδιο δεν πρέπει να έχει χρηματοδοτηθεί από άλλη εθνική ή ενωσιακή πηγή για τις ίδιες δαπάνες.

Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, ο δικαιούχος δεσμεύεται να δημιουργήσει νέες θέσεις εξαρτημένης εργασίας —πρόσθετες σε τυχόν υφιστάμενο προσωπικό, με βάση το τελευταίο δωδεκάμηνο πριν την υποβολή— με αναλογία μίας ετήσιας μονάδας εργασίας ανά 350.000 ευρώ επιχορήγησης για ίδρυση ή επέκταση μονάδας, ή ανά 500.000 ευρώ για θεμελιώδη αλλαγή της παραγωγικής διαδικασίας ή διαφοροποίηση προς νέα προϊόντα. Οι θέσεις αυτές πρέπει να διατηρηθούν για τουλάχιστον πέντε έτη μετά την τελική εκταμίευση. Ο δικαιούχος δεσμεύεται να μη μετεγκατασταθεί στην εγκατάσταση της επένδυσης κατά τα δύο έτη πριν και μετά την ολοκλήρωση.